Hij komt... hij komt...

Of is hij er al? Vanaf augustus liggen de pepernoten (dan nog ‘kruidnoten’ genoemd) alweer in de supermarkten. De Sinterklaasfilms starten in oktober en de folders dwarrelen rond… wat doet dit met een kind met autisme en/of ADHD? Hier volgen heel veel handige en bruikbare tips.

Sinterklaas en autisme

Sinterklaas is bij uitstek een tijd die onrust veroorzaakt bij kinderen met een vorm van autisme en/ of adhd. Vanaf oktober liggen de pepernoten en chocoladeletters al gebroederlijk naast de kerstballen in de schappen. Speelgoedfolders vallen de brievenbus al binnen. Overal wordt van alles georganiseerd: in de supermarkt kun je je schoen zetten, op het werk van papa en mama komt Sinterklaas op bezoek. Bij opa’s en oma’s mag de schoen worden gezet of de Sint komt langs. Misschien zit uw zoon op een club of vereniging waar natuurlijk ook de Sintviering niet ontbreekt. Ook op school is er veel aandacht voor het Sinterklaasfeest. Tegenwoordig is er ook erg veel aandacht op televisie, op Nickelodeon met de Club van sinterklaas en het Sinterklaasjournaal. Kortom, hierdoor wordt het allemaal heel echt, en juist voor kinderen met autisme is de grens tussen wat echt is en wat fantasie vaag. Een onrustige tijd met veel prikkels en spanning.

Wat maakt deze periode zo moeilijk voor deze kinderen?

De aanloop naar het feest is zolang, dat de vermoeidheid al toeslaat vóór het feest goed en wel kan beginnen. Sommige kinderen weten helemaal niet wat ze moeten vragen omdat ze niet met speelgoed spelen. Sommige kinderen kunnen niet omgaan met verrassingen en willen eigenlijk weten wat ze krijgen. De ander kan niet slapen omdat hij of zij denkt zwarte Piet te zien of te horen. Dan zijn er natuurlijk ook nog de familieleden die misschien niet eens begrijpen wat autisme doet met een kind in deze periode. Ieder kind wil toch cadeautjes? Gezellig toch, met de hele familie bij elkaar? Zij verwachten blije en vrolijke kinderen te zien als ze hun cadeau open maken. Hoe vertel je dat je eigenlijk het feest liever zelf thuis viert zonder familie erbij of als je kind het helemaal niet leuk vindt? Denk hier goed over na en denk daarbij in eerste instantie aan uzelf en uw gezin. Verder is het in deze periode vaak teveel en te onoverzichtelijk wat er op deze kinderen afkomt waardoor ze snel ‘overbelast’ worden omdat ze teveel te verwerken krijgen. De meeste kinderen proberen om toch zoveel mogelijk grip te houden op de situatie en doen hun uiterste best om mee te doen. Maar als de grens is bereikt (en meestal zijn ze dan al ver over hun grenzen gegaan) kunnen ze agressief of eigenwijs worden of zich terugtrekken. Als ze dit gedrag vertonen, respecteer dan hun grenzen.

Wat kun je doen om overbelasting te voorkomen?

Het allerbelangrijkste advies is ‘voorspelbaarheid’. Voorspelbaarheid geeft veiligheid en dat geeft weer rust. Welke dingen kun je voorspelbaar maken?

• Wanneer en waar komt de Sint aan, misschien op meer plaatsen? En hoe komt de Sint, op een paard of met de boot?
• Bedenk goed waar je wel of niet heen gaat. Wees daar zorgvuldig in. Misschien dat uw kind zelf niet wil, of juist overal wel heen wil. Bedenk dat u als ouder het beste kunt overzien wat goed is voor uw kind, wat anderen of uw kind ook verwachten.
• Wees alert op onvoorspelbaar gedrag van de Sint en de Pieten. Moet het kind op schoot bij Sint, wat doen Pieten, brengen ze snoep of strooien ze, maken ze kunsten? Hoe ga je ermee om? Wat spreek je hierover af?
• Doet de Sint iets in de schoen? Wanneer wel en wanneer niet?
• Lopen Sint en Piet over het dak of komen ze door de schoorsteen? Of komt hij helemaal niet binnen maar zet je de schoen buiten?
• Wanneer en waar wordt Sinterklaas gevierd?
• Maak je de cadeaus voorspelbaar? Pak je ze (samen) in of niet, koop je ze samen of niet…
• Wie zijn erbij, moet het kind met alles meedoen?
• Wat kan of mag je kind doen als het te moe wordt of bang? Wat, waar en hoelang?
• Je kunt naar Sinterklaasavond toe leven door samen verlanglijstjes te maken en ondertussen er over te praten. Je kunt ook de afspreken visueel maken en duidelijk ophangen.
• Maak een aftelkalender waarin duidelijk wordt wanneer je kind de schoen mag zetten, wanneer Sinterklaas aankomt in de woonplaats en wanneer het Sinterklaasavond is. Streep elke dag een dag samen door met een dik kruis. Hang de aftelkalender op een duidelijke plek op.

En dan de Sinterklaasavond

• Maak een duidelijk dagplan, hang eventueel een dagritme op.
• Zorg voor voldoende rustige afleiding overdag. Doe een spelletje, maak een wandeling, bak pepernoten of knutsel een Pietenmuts in elkaar. Zorg misschien voor extra hulp om ook uzelf te ontlasten.
• Wijk zo weinig mogelijk af van de normale structuur (slaaptijden, rituelen, avondeten etc.)
• Zorg dat er niet teveel cadeaus moeten worden opengemaakt en maak van tevoren afspraken wie wanneer een cadeau mag open maken en of er meteen mee mag worden gespeeld of niet.
• Als uw kind zich wil terugtrekken maak daarover ook van tevoren afspraken, waar, wanneer en hoelang.
• Geef het kind een taak (papier weggooien, gedichten voorlezen, drinken inschenken) .
• Als u merkt dat uw kind het niet naar de zin heeft, probeer er dan een positief einde aan te breien. Spreek bijv. af niet alle cadeaus meer open te maken maar pas de volgende dag als de Sint weer naar Spanje is.

En dan nog dit:

Probeer te genieten van alle positieve dingen in deze periode. Je kunt niet overal op voorbereid zijn, het mag ook best eens fout gaan. En dat zal best af en toe gebeuren, want het is nu eenmaal een spannende tijd.

Zie ook:

• "Sint, wie ben ik?" Een boek geschreven vanuit het perspectief van autisme binnen het gezin.

• Picto's van sclera.be

Klik op picto's voor vergroting